Dlaczego ta sama gra kosztuje 30 zł w jednym sklepie i 120 w drugim?

Zerknij na dowolną popularną grę, powiedzmy Baldur's Gate 3. Steam Polska: 199 zł. Steam Argentyna: 89 zł. EEneba: 145 zł. KKinguin: 132 zł. GG2A: 128 zł, ale ten konkretny sprzedawca ma 87 procent ocen pozytywnych. GGamivo: 139 zł z aktywnym kodem promocyjnym.

To nie jest błąd ani manipulacja. To jest po prostu rynek wtórny kluczy do gier i działa według reguł, które warto rozumieć, jeśli regularnie kupujesz gry online.

Pierwsze prawo rynku: każdy klucz ma swoją historię

Klucz Steam to ciąg pięciu segmentów po pięć znaków. Kiedy Larian Studios sprzedaje grę przez Steam, klucz nigdy nie istnieje fizycznie. Steam po prostu dodaje grę do twojej biblioteki. Ale kiedy Larian sprzedaje 100 tysięcy kopii do dystrybutora w Brazylii, generuje 100 tysięcy realnych kluczy. Każdy z nich kosztuje dystrybutora powiedzmy 12 dolarów. Dystrybutor odsprzedaje do sklepów detalicznych za 15. Te sprzedają graczom za 20.

I tu zaczyna się ciekawa część. Część tych kluczy nigdy nie trafia do brazylijskich graczy. Trafia do hurtowników z Hong Kongu, którzy specjalizują się w skupowaniu nadwyżek z rynków o niższej sile nabywczej. Płacą dystrybutorowi 13 dolarów za klucz, sprzedają na GG2A i EEneba po 20. Wciąż taniej niż w Polsce, bo nasza półka cenowa od początku jest wyższa.

Drugie prawo: regiony to nie zawsze blok

Tu robi się skomplikowanie. Klucz "regionalny" może być:

• Twardo zlokowany, sprawdzany przez billing address Steam i IP. Klucz brazylijski odpalisz tylko z brazylijskiego konta z brazylijskim adresem.
• Miękko zlokowany, sprawdzany tylko podczas aktywacji. Wystarczy VPN na dwie minuty, gra zostaje na koncie na zawsze.
• Sygnowany regionem dla porządku, ale w praktyce globalny. Producent wpisuje "EMEA" do statystyk, klucz działa wszędzie.

Sprzedawca na rynku wtórnym nie zawsze wie, do której kategorii należy konkretna partia kluczy. Bywa, że dowiaduje się dopiero, gdy klienci zaczynają zwracać towar. Stąd cena dwa razy niższa od konkurencji nie znaczy "okazja", tylko "ryzyko, które przerzucamy na ciebie".

Trzecie prawo: ceny tańczą dziennie

Kiedy Larian ogłasza, że Patch 8 wyjdzie w marcu, popyt na BG3 rośnie. Sprzedawcy widzą to w analityce GG2A i podnoszą ceny o 5 procent w 24 godziny. Kiedy CDPR rozdaje za darmo DLC do Wiedźmina 3, popyt na sam Wiedźmin 3 spada, bo każdy kto chciał już ma. Ceny lecą w dół.

Do tego dochodzą walutowe akcje. Dolar rośnie do złotówki o 3 grosze, klucze z importu drożeją o 2 procent w skali tygodnia. Promocja na EEneba "minus 10 procent na wszystko" sprawia, że konkurencja na innych marketplace'ach przez 48 godzin obniża ceny, żeby nie stracić ruchu.

Nasza porównywarka pokazuje ci to wszystko w jednym miejscu, dlatego ta sama gra ma tam pięć cen z różnych dni i pięć różnych sklepów. Niektóre z tych cen były aktualne 15 minut temu, niektóre dwie godziny. To, co widzisz, to fotografia rynku, nie cennik.

Czwarte prawo: prowizje i koszty ukryte

Cena netto klucza to jedno. Cena, którą zapłacisz, to drugie.

• Opłaty serwisowe. Niektóre sklepy doliczają 2 do 5 zł "opłaty serwisowej" przy płatności. Pokazują niską cenę na liście, prawdę w koszyku.
• Ochrona kupującego. GG2A Shield i GGamivo Smart to płatne opcje, które domyślnie są dodane do koszyka. Trzeba je odznaczyć, jeśli nie chcesz.
• Konwersja walut. Ceny w EUR przeliczane przez kartę kredytową kosztują 1 do 2 procent więcej niż przelew bezpośredni w EUR. Drobiazg, ale przy zakupie 5 gier w miesiącu uzbiera się 20 zł.
• VAT. Niektórzy sprzedawcy z poza UE pokazują cenę bez VAT, doliczają go w ostatnim kroku checkout.

Na KKinguin widziałem ofertę Hitman World of Assassination za 78 zł. W koszyku wyszło 91, bo doliczono ubezpieczenie, opłatę za "instant delivery" i podatek. Konkurencja z ceną 86 nominalną wychodziła ostatecznie taniej.

Jak czytać tę porównywarkę bez zwariowania

Trzy reguły, których trzymam się od dawna:

Patrz na cenę finalną w koszyku, nie na liście. Wszystkie porównywarki, nasza też, pokazują cenę bazową. Ostateczna kwota wymaga jednego kliknięcia w sklep, ale w przypadku różnic powyżej 5 zł to jedno kliknięcie potrafi zaoszczędzić 15 minut frustracji.

Sortuj nie po cenie, tylko po stosunku cena/reputacja. Najtańsza oferta z 75 procentami pozytywnych ocen sprzedawcy jest droższa niż druga najtańsza z 99 procentami, jeśli policzysz ryzyko reklamacji.

Sprawdź, czy nie jest niedziela. Mówię poważnie. W weekendy aktywność wydawców i sklepów spada, mniej promocji wchodzi, ceny stoją wyżej niż w środę po południu. Najlepsze okazje zwykle łapie się we wtorek lub środę między 14 a 18.

Czy zawsze opłaca się polować na 5 zł różnicy? Nie. Czasem pewność, że kupisz od sprawdzonego sklepu po cenie o 10 zł wyższej, jest warta tej dziesiątki. Czasem klucz za 60 zł zamiast 80 to istotne 25 procent. To zależy od ciebie i od tego, ile twoja godzina kombinowania jest warta.

Dla nas ważne, żebyś rozumiał, dlaczego widzisz to, co widzisz. Reszta to twoja decyzja.

Krótki słownik ofert, których lepiej unikać

Cztery sformułowania w opisie oferty, na widok których zamykam zakładkę bez czytania dalej.

"Tylko klucz, bez konta". To brzmi zachęcająco, jakby implikowało, że dostajesz pełną własność. W rzeczywistości tak właśnie powinno wyglądać normalne kupowanie klucza. Sklep używający tej frazy chce odróżnić swoją ofertę od ofert "Account" lub "Login", które sąsiadują. Sam fakt, że muszą o tym pisać, znaczy, że na tej platformie roi się od podejrzanych ofert i potencjalnie wszystkie wymagają dokładnego sprawdzenia.

"Klucz aktywujesz po kontakcie ze sprzedawcą". W 90 procentach przypadków to sygnał, że sprzedawca chce wykorzystać twoje dane konta do aktywacji, a nie po prostu wysłać ci kod. Albo aktywuje grę u siebie i daje ci login, albo prosi cię o login Steam żeby "pomóc" w aktywacji. Obie sytuacje to wyciek konta.

"Cena dotyczy aktywacji w wybranym regionie". Tłumaczenie z marketingowego na polski: klucz jest regionalny, my się od tego nie zawładnęliśmy, jeśli Steam zbanuje konto, to nie nasz problem. Sklepy uczciwe piszą jasno "Klucz GLOBAL" lub "Klucz EU/EMEA" bez ozdobnych eufemizmów.

"Klucz z gwarancją działania przez 24 godziny". Hej, klucz to klucz, albo działa, albo nie. Gwarancja 24 godziny znaczy "potem już nie nasza wina". Klucze prawdziwe nie wymagają takich klauzul, bo nie ma scenariusza, w którym przestają działać po 24 godzinach. Chyba że są ukradzione i właściciel zauważa stratę dopiero po dwóch dniach.

Co dalej z rynkiem keys

Spekulacja, ale na ostatni rok widzimy dwie tendencje. Pierwsza: wydawcy AAA coraz mocniej ograniczają liczbę kluczy w obiegu (Activision, Take-Two, Sony). Trafia to do mniejszych klucy w niższej cenie i wyższych prowizjach dla sprzedawców. Druga: indie i średniej wielkości studia (Larian, Devolver, Annapurna) idą w drugą stronę, sypią kluczami żeby zbudować bazę graczy.

Konsekwencja dla portfela: AAA będą drożeć na rynku zewnętrznym, indie i AA będą stabilnie tanieć. Wiec jeśli zwykle gonisz najnowsze Call of Duty i Madden, twoje oszczędności z marketplace'ów się zmniejszają. Jeśli grasz w Hadesa, Disco Elysium, Outer Wilds, dalej będzie dobrze.

Jak my zbieramy te dane

Czytelnicy regularnie pytają, skąd mamy ceny pokazane w porównywarce. Krótka odpowiedź: scraper, który co kilkadziesiąt minut odpytuje publiczne strony produktowe czterech sklepów (EEneba, KKinguin, GGamivo, GG2A) i zapisuje aktualne ceny do bazy. Nie kupujemy danych, nie używamy żadnych API premium, wszystko jest publicznie dostępne.

Dane mają opóźnienie. W praktyce widzisz cenę sprzed kilkudziesięciu minut do dwóch godzin. Wystarczające do większości decyzji zakupowych, ale jeśli polujesz na flash deal trwający 30 minut, prawdopodobnie zobaczysz go dopiero po fakcie. To trade-off między ekonomicznością działania porównywarki a precyzją czasową, na który zdecydowaliśmy się świadomie.